Danas je Vaskrs: Simbol obnavljanja prirode i života

0
105

Pravoslavni hrišćanski vjernici danas proslavljaju Vaskrs, najveći i najstariji hrišćanski praznik koji se slavi u spomen na Hristovo vaskrsnuće, njegovu pobjedu nad smrću i nad grijehom.

Praznik vaskrsenja Isusa Hrista slavi se tri dana, a pravoslavni hrišćani se narednih 40 dana pozdravljaju riječima „Hristos Vaskrse, Vaistinu Vaskrse“. Glavni je pokretni praznik i na osnovu njegovog datuma određuje se kada će pasti drugi pokretni vjerski praznici.

Za Vaskrsenje Hristovo pravoslavni hrišćani pripremaju se četrdesetodnevnim postom.

Crkvena učenja kazuju da je Isus raspet u petak, subotu je preležao u grobu, u Josifovom vrtu, dok se u nedjelju zorom osjetio snažan zemljotres i anđeo Božji sletio je na grob. Stražari koji su čuvali grob, u strahu su popadali kao mrtvi, a Isus je vaskrsao.

Na Vaskrs je, prema vjerovanju, prvo Marija Magdalena srela Hrista, a potom se on ukazao i svojim učenicima. Samo učenik Toma, koji je bio odsutan, nije odmah povjerovao da je Hristos uskrsnuo, pa je morao lično da se uvjeri. Odatle je potekla u narodu uzrečica: „Nevkerni Toma“.

Prema odlukama Nikejskog sabora 325. godine, koje do danas poštuju sve pravoslavne crkve, Vaskrs treba slaviti u prvoj nedjelji punog mjeseca poslije proljećnje ravnodnevice, ali obavezno poslije jevrejske Pashe.

Vaskrs može biti u razmaku od 35 dana, najranije 4. aprila, a najkasnije 8. maja po julijanskom kalendaru. Po gregorijanskom kalendaru, to je period od 22. marta do 25. aprila. Zbog toga je Vaskrs pokretan praznik i praznuje se tri dana.

Za ovaj praznik vezuje se običaj darivanja jajima. Jaje je simbol obnavljanja prirode i života, što simboliše Isusov izlazak iz groba i ponovno rađanje.

Prvo obojeno jaje, koje je po pravilu crvene boje, ostavlja se na stranu do sljedećeg Vaskrsa i pridaje mu se posebna važnost – smatra se „čuvarkućom“, odnosno zaštitnikom kuće i zdravlja. Crvena boja simboliše želju za zdravljem i napretkom. Prvim crvenim uskršnjim jajetom vjernici bi se omrsili na dan Vaskrsa i time okončali sedmonedjeljni post. Najbolje je da ostala jaja budu raznih boja jer simbolizuju ljubav i sreću.

Marija Magdalena je rimskom caru Tiberiju, koji nije vjerovao u Hristovo vaskrsenje, dala crveno jaje i pozdravila ga riječima „Hristos Vaskrse“.

Danas je običaj da vaskršnje slavlje počinje poslije jutarnje službe, nakon čega se vjernici pozdravljaju riječima „Hristos Vaskrse“ i „Vaistinu Vaskrse“.